Tinéa. Ex mirabili ordine sive naturali familia orchidearum, in "Giornale di scienze lettere e arti per la Sicilia", anno 13, vol. 50, 1835, Palermo, pp. 205-207.

Novus genus (*)

 

Character essentialis genericus

            Perigonium ringens segmentis superioribus in cucullum conniventibus, labello basi subtus calcarato. Stigma anticum. Anthera sessilis, terminalis, bilocularis, loculis septo longitudinali divisis. Pollen granulatum, granulis apice filorum elastice dissilientium insidentibus.

 Species

 

Tinča cylindracea

Character essentialis specificus

 

            T. Labello ovario plus quam dimidio breviore, trifido, lobis linearibus angustissimis, intermedio longiore; spica densa, cylindracea.

Synonimia

            Saryrium maculatum Desf. Atl. 2. p. 319 - Dict. Enc. 6. p. 579 - Pers. Syn. 2. p. 507 - Tenore Fl. nap. 2. p. 301 excluso synonymo Orch. densiflorae desf., ideoque illo Orch. orientalis antropophorae Tourn.

            Orchis secundi flora Bert. Amoen. ital. p. 8 - Loisl. Desl. Not. p. 31 - Tenore Syll. p. 452 - Spreng. Syst. veg. 3. p. 687, exclusis apud auct, praedictos synonymis Desf. et Tourn.

            Orchis orchidi Leodiensi affinis, idest culicem referens, purpurea et confertior Cup. Pamph. 2. t. 221 - Bonan. tab. 32.

            Orchidis species capsellis orbiculi orationis dominicalis figura Cup. pamph. 2. t. 31 - Bonan. tab. 138. (Icon plantam cum maturis fructibus exhibens).

            Orchidis species capsellis orbiculatis per longum irretis Cup. Hort. Cath. suppl. alt. n. 66.

 

Descriptio

            Radix bituberosa, tuberibus idivisis, ovatis.

            Caulis 2 1/3 - 8 pollices altus, foliosus, inferne teres, superne aliquantum compressus subangulatusque.

            Folia vaginatia, viridia, maculis purpureis haud raro notata; radicalia duo vel tres, elliptica vel oblonga; caulina oblongo-lanceolata, erecta.

            Flores minuti, apllide carnei vel rubelli in spica densa, cylindracea, bracteata.

            Bracteae ovario dimidio vel minus quam dimidio breviores, lanceolatae, acutae, coloratae.

            Perigonii segmenta superiora tria, duas lineas longa, ovato-lanceolata, acuta: lateralia basi saccata; medianum appendiculatum, appendicibus duabus linearibus.

            Labellum trifidum, laciniis perangustis: lateralibus deflexis, integris, nunc acuminatis, nunc obtusiusculis; intermedia productiore ac latiore, modo apice acuta, modo subretus nec non bi-tridenticulata.

            Cornu arcuatum, conicum, plus minusve obtusum, brevissimum, vix lineam aequans.

            Stigma subsessile, lunulatum.

            Anthera sessilis, hemisphaerica, membranacea, persistens, alba.

            Pollen haud in massam agglutinatum, sed discretum, granulatum, album, peracta foecundatione nigrescens, filis insidens glomeratis, elastice dissilientibus, et tunc in singulo antherae loculo utpote penicillum efformantibus.

            Ovarium parce intortum, 2 1/3 - 3 1/3 lineas longum.

            Capsula turgescens.

            Floret aprili, majo et junio.

            Habitat in calcareis, cretaceis vel argilloso-glareosis inter ericas, ampelodesmonesve; etiam in nemoribus. Panormi nel vallone di Spucches atque in montibus di s. Martino, di Gibilmessa, della Pizzuta. Messanae presso al telegrafo dietro la torre. Mistrettae in nemore di Ancedda.

 



(*) Clarissimo Vincentio Tinčo in Regia Panormitana studiorum Universitate botanices professori honori esse volui.